Amsterdam,
10
oktober
2017
|
16:52
Europe/Amsterdam

'Aandacht nodig voor extra gezondheidsrisico’s ggz-patiënten'

Dr+Nienke+van+der+Voort

Een gezonde samenleving is een inclusieve samenleving. Toch dreigt ten minste één groep de boot te missen. Patiënten met ernstige psychische aandoeningen hebben lichamelijk zo’n slechte conditie, dat ze gemiddeld tientallen jaren eerder overlijden. Docent en onderzoeker Nienke van der Voort (Inholland-lectoraat GGZ Verpleegkunde) nam enkele interventies onder de loep om het tij te keren.

Van der Voort kent de zorgsector van binnenuit. Ze is naast onderzoeker en docent bij het cluster Nursing van Hogeschool Inholland ook verpleegkundige en verplegingswetenschapper. Sinds enkele jaren heeft de groep patiënten met ernstige psychische aandoeningen haar bijzondere aandacht. “Het gaat bijvoorbeeld om mensen met schizofrenie, een ernstige bipolaire stoornis of een zware depressie. Al jarenlang blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat zij een kortere levensverwachting hebben dan andere mensen. Gemiddeld is het verschil wel 20 tot 30 jaar.”

Oorzaken van lichamelijke klachten
Dat mensen met psychisch leed ook lichamelijke klachten hebben, heeft volgens Van der Voort verschillende oorzaken. “Om te beginnen is er sprake van een genetische component. Deze patiënten hebben een verhoogde kans op metabole afwijkingen en hart- en vaatziekten. Dit wordt nog versterkt door de medicijnen die ze gebruiken. Daarnaast speelt een ongezonde leefstijl een rol. Veel mensen die somber zijn, zijn inactief en roken. Zorgprofessionals denken vaak dat het geen zin heeft hen te helpen dit te veranderen. Hulpverlenerspessimisme heet dit verschijnsel.”

Richtlijnen voor verpleegkundigen
Volgens Van der Voort wordt het hoog tijd dat de zorg de comorbiditeit tussen fysieke en psychische ziekten serieus neemt. “Gelukkig neemt de aandacht voor de gezondheid van de psychische patiënt ook toe. In 2015 schreef ons lectoraat GGZ-verpleegkunde mee aan twee multidisciplinaire richtlijnen: een voor somatische screening en een voor de leefstijl van patiënten. Hierin wordt een overzicht gegeven van de ernst van het probleem en van wat tot nu toe onderzochte goede interventies zijn. Met steun van de RAAK-LEF-subsidie gingen we vervolgens bij drie ggz-instellingen na of ons idee voor implementatie van de richtlijnen werkte en of de patiënten er gezonder door werden.”

 

Voor een gezonde samenleving is het belangrijk dat we de ‘muur’ tussen psychische en somatische zorg slechten.
Nienke van der Voort

Tegenvallend resultaat
“Het resultaat van het onderzoek viel tegen”, zegt Van der Voort eerlijk. “Te weinig verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten gingen aan de slag met de eHealth-tools die we hadden ontwikkeld. Daardoor kunnen we ook niet zeggen of de tools gezondheidswinst opleveren. We merkten dat professionals moeilijk iets nieuws oppakken buiten hun routinewerk. Sommigen hebben het er ook te druk voor. Reorganisaties en bezuinigingen spelen mee, maar ook hulpverlenerspessimisme. En men is niet gewend om elkaar feedback te geven, terwijl de implementatie gestoeld was op het coachen van elkaar.”

Verbeterpunten
Van der Voort laat het er niet bij zitten. “We weten wat er beter kan. Zo willen we de eHealth-tools gebruiksvriendelijker maken. Belangrijk is ook om die instrumenten te koppelen aan interventiepakketten, zodat je als verpleegkundige niet alleen gezondheidsproblemen signaleert maar ook kunt aanpakken. Verder is belangrijk dat we bij de implementatie de stakeholders beter betrekken.”

Inspelen op persoonlijk herstel
Traditioneel is het psychische en somatische in de zorg gescheiden. “Voor een gezonde samenleving is het belangrijk dat we die ‘muur’ slechten. Met ons onderzoek en de richtlijnen vragen we aandacht voor beide aspecten. Hogescholen nemen die kennis nu al mee in hun curriculum. En er is al veel te winnen als mensen in de zorg psychiatrische patiënten ondersteunen als ze hun leefstijl willen verbeteren. Steun hun ‘persoonlijk herstel’ en richt je op empowerment. Want participeren in de samenleving werkt des te beter als je je fit voelt.”

De Gezonde Samenleving

De Gezonde Samenleving is één van de profilerende thema's van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Contact
photo:Nieuwsredactie Inholland
Nieuwsredactie Inholland
Deel deze release
Deel op: Twitter
Deel op: Facebook
Deel op: LinkedIn
Laatste nieuws