Nijmegen,
05
september
2017
|
14:40
Europe/Amsterdam

'Gelukkig worden belangrijker dan goed presteren'

Minister+Bussemaker

Gelukkig worden is belangrijker dan goed presteren in het onderwijs, zei minister Bussemaker bij de opening van het academisch jaar aan de Radboud Universiteit Nijmegen. “Wat mij stoort, is dat iedereen alleen maar hogerop wil”, citeert Bussemaker zichzelf uit een interview met de Volkskrant van twee jaar geleden. “Met een vwo-diploma wil iedereen naar de universiteit. Een mbo-diploma zou niet goed genoeg zijn, terwijl dat ook een prima diploma is. Het is belangrijker om de juiste student op de juiste plek te krijgen.”

Die uitspraak heeft haar achtervolgd, stelt Bussemaker vandaag, maar ze staat er nog steeds vierkant achter. Volgens haar loopt de prestatiedruk in Nederland op. Ze waarschuwt dat we niet moeten doorslaan.

Loodgieter
Kun je beter een mislukte advocaat zijn dan een succesvolle loodgieter? Er schuilt “een wereld van ongeluk” achter die gedachte, meent de minister. “Van altijd maar op je tenen moeten lopen om met je hakken over de sloot te komen. Van altijd de slechtste van je klas zijn. Van niet met je vriendjes kunnen spelen omdat je bijles hebt. En van als je eenmaal die mislukte advocaat bent, je kinderen niet zien opgroeien omdat je avond na avond moet overwerken. Omdat je het tempo eigenlijk niet kunt bijbenen.”

Ze geeft Zuid-Korea als afschrikwekkend voorbeeld. Dat land kampte “met een schrikwekkend aantal zelfmoorden onder jongeren, die te relateren zijn aan de psychische druk om te slagen op school”. Inmiddels komen ze daar tot inkeer.

Geen supermarkt
Als je naar een gezonde samenleving streeft en niet wilt meegaan in rendementsdenken en competitie, dan heeft dat volgens Bussemaker gevolgen voor het onderwijs. “Dan is de universiteit geen groothandel die in zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk studenten aflevert aan de arbeidsmarkt. Maar dan is de universiteit ook geen supermarkt, waar studenten in hun jacht op geluk even wat populaire vakken meepakken, die bij de kassa op ooghoogte liggen.”

Dus moet het onderwijs ruimte bieden voor “zelfontplooiing en maatschappelijke betekenis” terwijl tegelijkertijd “het arbeidsmarktperspectief een rol speelt”. Docenten moeten studenten helpen om ‘thoughtful citizen’ te worden “en niet wegkijken bij signalen dat het niet zo goed gaat met een student”. Studenten moeten zich op hun beurt gedragen als “waardendragers van de toekomst”.

Delicate balans
En de politiek? Die moet “de randvoorwaarden creëren waarmee u het evenwicht kunt bewaken tussen prestaties en geluk”, zegt ze tegen de bestuurders in haar publiek. Ze hoopt dat iedereen haar opvolgers blijft herinneren aan “de delicate balans van kwalitatief goed onderwijs enerzijds en gelukkige studenten anderzijds”.

Critici menen overigens dat de druk ook wordt opgevoerd doordat studeren steeds duurder wordt. Onder Bussemakers bewind is bijvoorbeeld de basisbeurs afgeschaft. In haar toespraak zei ze daar niets over.

Hoger Onderwijs Persbureau

Reacties 1 - 3 (3)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.
Nikkie Gubbels
08
September
2017
@Willemijn, wat goed dat je ondanks de prestatiedruk, die overigens veel scholieren en studenten ervaren, toch voor jezelf hebt gekozen en daardoor helemaal op je plek zit.

Vanuit het lectoraat Studiesucces van Hogeschool Inholland doen we binnen de onderzoekslijn 'Studentenwelzijn' onderzoek naar prestatiedruk en andere stressoren die studenten ervaren. Daarmee hopen we inzicht te kunnen geven in hoe het onderwijs en ook studenten zelf 'het evenwicht kunnen bewaken tussen prestaties en geluk'.

http://bit.ly/2w2DFWy
Joost van der Horst
07
September
2017
Er blijven twee vragen onbeantwoord. HBO en (Universiteit) geven een diploma af en zijn derhalve certificerende instellingen Zo'n diploma heeft alleen meerwaarde als 'men' waar het voor staat. Betekent dit dat nu ook op een of andere manier getoetst wordt dat de studenten het evenwicht kan bewaken tussen prestaties en geluk? Ik denk dat hiermee wordt aangetoond dat betreffende minister af wil van de certificerende rol van HO (en daarmee ook van MBO). Immers, het 'papiertje'(het diploma) gaat niemand meer iets zeggen. Ofwel voortzetting van de inflatie van diploma's.
Dat betekent, en dan komen we bij de tweede vraag, dat de rol van de overheid t.a.v. onderwijs een andere wordt. Want als ze niet meer de kwaliteit en meerwaarde van het 'papiertje' wil bewaken, dan blijft alleen de rol van 'onderwijs' aanbieder over. Gaat ze dat voor iedereen aanbieden? Of tot een bepaalde leeftijd? Als mensen er geen gebruik van maken? Dit betekent nog meer individualisering van onderwijs: alleen de studenten die voldoende motivatie hebben zullen uit dat aanbod halen wat er in zit. Er is immers geen prikkel meer van het 'diploma' (papiertje)....

Dat maakt dit een wat gratuite redenering van de minister....
Willemijn
06
September
2017
Ik sta volledig achter de uitspraak van mevrouw Bussemaker en ben zo blij om eindelijk zulke berichten te lezen. Ik ben met mijn VWO-diploma naar de Hogeschool Inholland gegaan. Zelfs na twee jaar hier als student rond te lopen, heb ik alleen nog maar verbaasde reacties gekregen: "Waarom ben je niet naar de Universiteit gegaan? Wat zonde zeg!" Na de middelbare school zat ik niet goed in mijn vel. Ik ben erg onzeker en voelde enorm veel prestatiedruk. De omgeving van een universiteit past niet bij mij. Ik voel me goed op mijn huidige school. Daar is echt niks "zonde" aan.