Amstelveen,
03
juli
2017
|
14:49
Europe/Amsterdam

Inholland en Nuffic vieren tienjarige samenwerking

Alweer tien jaar geleden zette Inholland samen met Nuffic een versneld opleidingstraject op voor taaldocenten met een Duits- of Franstalige achtergrond. Om dit jubileum een feestelijk tintje te geven, organiseerde Susanne Görlich van de Lerarenopleiding Duits samen met Stefanie Lührs van Nuffic op 23 juni het symposium ‘Culturele diversiteit in de docentenkamer’ in het Goethe Institut Amsterdam.

In samenwerking met Nuffic, de organisatie voor internationalisering in het onderwijs, biedt Hogeschool Inholland dit speciale opleidingstraject aan om het lerarentekort tegen te gaan in de taalvakken. De studenten doorlopen een tweejarig traject waarin ze op de stagescholen en de lerarenopleiding intensief begeleid worden bij de integratie in het Nederlandse onderwijssysteem.

Bonte mix
Het symposium werd goed bezocht door een bonte mix van schoolleiders, begeleiders en anderen uit het werkveld, docenten en studenten die het traject dit jaar als eerstejaars volgen. Na de opening blikten studenten, begeleiders en schoolleiders terug op het studiejaar, waarin de studenten, naast Susanne Görlich voor Duits, ook door Sonja Heebing voor Frans zijn begeleid. “Het was interessant om te horen welke groei de studenten hebben doorgemaakt als native speakers voor de klas en waar ze tegenaan waren gelopen”, aldus Susanne, die het Nuffic-traject al vanaf het begin vanuit Inholland coördineert.

Mtinkheni Gondwe, strategisch beleidsadviseur bij Nuffic
Als jij je daar niet op je gemak voelt, ligt dat niet aan jou. Je bent een minderheid in een dominante cultuur.
Mtinkheni Gondwe, strategisch beleidsadviseur bij Nuffic

De studenten staan in het eerste jaar van hun opleiding drie dagen per week voor de klas als assistent-docent. In dat jaar bouwen ze een relatie op met de leerlingen en collega’s. Begeleiders stomen de studenten klaar voor een zelfstandige aanstelling. De student krijgt een beurs van Nuffic als vergoeding. Susanne: “Als er uren beschikbaar zijn, blijft de student in het tweede jaar op dezelfde school werken, maar dan wel in een betaalde baan. Lukt dat niet, dan krijgen ze sollicitatietraining, waarna ze tot op heden altijd direct een baan vinden.”

Schoolcultuur
Wat uit de afgelopen jaren wel is gebleken, is dat native speakers Duits en Frans meer kans van slagen hebben in Nederland, als er ook duidelijk sprake is van een band met Nederland, bijvoorbeeld door een huwelijk, familie of omdat ze hier al langer wonen. Het is namelijk best ingewikkeld om te wennen aan een andere schoolcultuur. Daarom moet je in Nederland al vrij goed ‘gesetteld’ zijn. Dit bleek duidelijk uit het verhaal van Mtinkheni Gondwe van Nuffic.

Als strategisch beleidsadviseur bij Nuffic is Mtinkheni Gondwe onder meer betrokken bij internationaliseringsbeleid, wereldburgerschap, meertaligheid en professionalisering van leerkrachten. Zij sprak over culturele diversiteit in de docentenkamer: “Als jij je daar niet op je gemak voelt, ligt dat niet aan jou. Je bent een minderheid in een dominante cultuur.” De opluchting in de zaal was voelbaar. Veel studenten doen er alles aan om deel uit te maken van de schoolgemeenschap waar ze werken, maar het is soms moeilijker dan het lijkt.

Wat kun je eraan doen om je meer thuis te voelen op een Nederlandse school? Praat met elkaar, bijvoorbeeld over de omgang tussen leerlingen en docenten. Een goed contact is van groot belang, en de (vaak ongeschreven) regels daarvoor kunnen van land tot land behoorlijk verschillen.

Tutoyeren
Susanne Görlich is zelf native speaker Duits: “Ik was in shock toen ik erachter kwam dat leerlingen op de Nederlandse school waar ik was komen werken, de docenten tutoyeerden en bij hun voornaam noemden. Ik dacht: hoe kan ik nu in vredesnaam nog orde houden als de afstand tussen docent en leerlingen zo verkleind wordt? Orde houden is namelijk de grootste uitdaging voor een buitenlandse docent. Als je te dichtbij een leerling komt, word je wellicht niet meer serieus genomen, maar als je te streng bent, werkt dat ook niet.”

Ze illustreert dit met een goed voorbeeld: “In een iedere taal hebben scheldwoorden een eigen genuanceerde lading. Daar goed mee omgaan luistert heel nauw; nóg meer in het onderwijs dan daarbuiten. Een van onze Duitse studentes hoorde een docent een keer zeggen: ‘Nu moet je je bek houden!’ Ze schrok zich rot. Wanneer kun je dat wél zeggen en wanneer niet? Begeleiders moeten dit soort zaken uitleggen aan de buitenlandse student.”

Susanne Görlich, docente bij de Lerarenopleiding Duits en coördinator van het Nuffic-traject
Native speakers kunnen een verrijking zijn voor een school en een bijdrage leveren aan onderwijsontwikkeling. 
Susanne Görlich, docente bij de Lerarenopleiding Duits en coördinator van het Nuffic-traject

Bij de discussierondes kwam telkens naar voren dat docenten meer van elkaar leren als ze elkaar aanspreken en bevragen. “Het zou fijn zijn als we allemaal open zijn, nieuwsgieriger naar elkaar”, aldus Susanne. “Ik kan daar een succesje van noemen: een huidige eerstejaarsstudent die hiervoor een master Orthopedagogiek gedaan heeft in Duitsland, is nu aangenomen op een school, waar ze voor de helft remedial teacher wordt en voor de andere helft docent Duits. Ze hebben bij haar écht naar haar kwaliteiten gekeken.”

Vreemde ogen dwingen
Oliver Greiner van Hogeschool Utrecht vertelde bij het symposium over zijn promotieonderzoek, waarin hij zich afvraagt wat er gebeurt als je een native speaker Duits en een non-native speaker samen voor de klas zet. Volgens hem hebben ze aanvullende competenties: de non-native speaker snapt de Nederlandse leerling beter, terwijl de native speaker de leerlingen meer leert over de landen waar Duits gesproken wordt. Susanne: “Dat is een interessant uitgangspunt. Native speakers kunnen bovendien een verrijking zijn voor een school en een bijdrage leveren aan onderwijsontwikkeling. Scholen werken vaak al jarenlang volgens een bepaald stramien. Men denkt dat het precies zó moet en niet anders. Maar vreemde ogen dwingen: we kunnen leren van elkaars onderwijssystemen.”

 

Eind dit jaar geven Inholland en Nuffic een speciaal jubileumboek uit. Hierin komen onder andere succesverhalen van alumni te staan, maar ook hun opgedane inzichten van de afgelopen tien jaar en didactische ‘recepten’ voor het samenwerken met native speakers voor de klas.

Onlangs is bekendgemaakt dat Inholland geen nieuwe studenten meer aanneemt voor de tweedegraads lerarenopleidingen in Amstelveen. Desondanks start komend studiejaar, vanwege reeds gemaakte afspraken met Nuffic, nog eenmaal een nieuwe lichting van acht studenten Duits en drie studenten Frans met het versnelde traject voor native speakers.

Reacties (0)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.