Haarlem,
03
oktober
2017
|
10:14
Europe/Amsterdam

'Kijk onder motorkap voor betere samenwerking'

Netwerksamenleving vraagt om nieuwe werkwijze organisaties

Actualiteitencollege+prof.+dr.+Martijn+van+der+Steen

De netwerksamenleving bezorgt organisaties in het sociaal domein hoofdbrekens. Want hoe ga je verantwoord in zee met burgerinitiatieven, om een voorbeeld te noemen? Hoogleraar Martijn van der Steen gaf vrijdag zijn visie op de voorwaarden voor goede samenwerking door overheden, organisaties, bedrijven en burgers. Dat deed hij tijdens het vierde actualiteitencollege van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland.

Martijn van der Steen is bijzonder hoogleraar Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en adjunct-directeur van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB). Een terugkerend onderwerp in de actualiteitencolleges bij Inholland Haarlem is dat de verhouding tussen overheid, bedrijven en de samenleving flink verandert door decentralisatie in de zorg. Samenwerking is belangrijker dan ooit. Van der Steen constateert dat publieke waarde - de bijdrage aan de samenleving - steeds meer tot stand komt in netwerken van actieve burgers, sociaal ondernemers, professionals en overheidsorganisaties. De hoogleraar gelooft dat organisaties 'onder de motorkap' moeten kijken om te zorgen dat hun bedrijfsvoering aansluit op deze netwerksamenleving.

Dilemma's bij burgerinitiatief
"Ik vind mensen die zelf, van onderaf, aan de slag gaan heel interessant", zegt Van der Steen en neemt de Leeszaal Rotterdam West als aansprekend voorbeeld van een burgerinitiatief. Omdat veel bibliotheken sloten, besloten twee gedreven Rotterdammers om zelf deze leeszaal te openen. Er worden niet alleen boeken uitgeleend, ook lezen ouderen er de krant en maken er een praatje. Kinderen doen er hun huiswerk als daar thuis weinig ruimte voor is en anderen leren er de Nederlandse taal. Zo worden dankzij het burgerinitiatief verschillende gemeentelijke beleidsdoelen gerealiseerd. De gemeente is erg positief over de Leeszaal en wil het steunen, maar loopt daarbij tegen allerlei dilemma's aan, bijvoorbeeld op juridisch vlak.

Geen uitzonderingen meer
Organisaties worstelen met zulke 'lastige', want niet-tradionele, initiatieven. "We moeten daarom richting een systeem waarmee organisaties op verantwoorde wijze maatwerk kunnen leveren", zegt Van der Steen. Nu komt maatwerk volgens hem nog te vaak aan op de moed van individuele werknemers die voorbij traditioneel beleid durven te kijken. Zo blijft het een gevaarlijk experiment dat deze pioniers hun baan kan kosten. "Maak geen uitzonderingen meer, want die zijn onderdeel van het probleem", betoogt Van der Steen. "Anders houd je het oude systeem in stand dat verschil maakt tussen 'gewoon' en 'anders' werken." 

Handig kwadrant
Het nieuwe samenwerken moet daarom stevig verankerd worden in organisaties, stelt Van der Steen. Hij ontwikkelde een hulpmiddel voor overheidsorganisaties: een kwadrant met daarin de sturingsstijlen rechtmatig, presterend, samenwerkend en responsief. Ook organisaties in andere sectoren kunnen met een soortgelijk kwadrant toetsen of de bedrijfsvoering aansluit op een 'netwerk-initiatief'. "Als je iets wilt bereiken in de leefwereld, moet je eerst de systeemwereld veranderen", vat de hoogleraar zijn boodschap voor organisaties samen. Dat de praktijk weerbarstig kan zijn, blijkt wel uit de vragen en opmerkingen van aanwezigen, die tijdens het college en de netwerkborrel tot levendige discussies leiden.

Tegenstrijdige wereld
Na afloop zegt Van der Steen dat het goed is dat Inholland aandacht heeft voor de transitie in het sociaal domein. "De praktijk is niet gestroomlijnd. Afgestudeerden stappen een wereld vol tegenstrijdige waarden binnen. In de bestuurskunde staan traditionele waarden helaas nog steeds voorop. Daarom moet je als student het heft straks in eigen hand nemen!"

Het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland Haarlem huisvest de Werkplaats Sociaal Domein Noord-Holland Noord. Inholland is via de Werkplaats, vanuit het lectoraat Maatschappelijk Werk een van de dragende partners van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waarin partners in het sociaal domein samenwerken.

De actualiteitencolleges zijn voor professionals, ambtenaren, docenten en studenten die zich willen verdiepen in de veranderende rol van het sociaal domein. Kijk voor thema's en data van komende colleges op de website van het Kennisplatform.

De Gezonde Samenleving

In het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland dragen docenten en onderzoekers bij aan De Gezonde Samenleving, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Reacties (0)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.
Contact
photo:Marijn van Hulzen
Marijn van Hulzen
Communicatieadviseur
+31615279534
Deel deze expert
Deel op: Twitter
Deel op: Facebook
Deel op: LinkedIn
Laatste nieuws