Haarlem/Alkmaar,
10
oktober
2017
|
16:29
Europe/Amsterdam

'Mag het wat minder gezond?'

Ard Sprinkhuizen, associate lector Maatschappelijk Werk

Ard+Sprinkhuizen

"Een gezonde samenleving is mijns inziens vooral een samenleving waarin wordt voorkomen dat haar inwoners in vermijdbare ongezonde omstandigheden verzeild raken. Eigenlijk vind ik de termen ‘gezond’ en ‘gezondheid’ hierbij wat lastig. Er zijn nogal wat discussies over de verhouding tussen begrippen als gezondheid, welzijn, participatie, kwaliteit van leven. Die werden onder andere aangewakkerd door de beweging rond ‘positieve gezondheid’ van Machteld Huber. Kwaliteit van leven wordt daarin beschouwd als onderdeel van gezondheid.

Ook grote landelijke campagnes over ‘public health’ als ‘Alles is Gezondheid’ dragen bij aan deze wat ondoorzichtige discussie over de plaats van ‘gezondheid’ in het sociaal domein. Het gaat over territoriumdrift en het verwerven van ‘macht’, geld en zeggenschap, zonder dat dit expliciet wordt gemaakt. Volgens mij is gezondheid, bekeken vanuit de beroepspraktijk van sociale professionals en in het dagelijks leven van inwoners, één van de facetten waar we naar kijken. Het komt een integrale visie op het brede sociale domein niet ten goede als er vanuit één specifieke discipline wordt gekeken naar de samenleving. Het lijkt een semantische discussie, het lijkt om een woordje te gaan, maar het reikt in de dagelijkse beroepspraktijk én in de opbouw van een ‘body of knowledge’ heel veel verder dan dat.

Voorkomen is beter dan genezen
Het lectoraat Maatschappelijk Werk richt zich sinds haar instelling in 2008 met name op de ‘voorkant’: op preventie, vroegsignalering en vroeginterventie vanuit een integrale, brede blik op alle levensdomeinen in het dagelijks leven van burgers. Het gaat dan om het voorkomen of hanteerbaar maken van schuldenproblematiek, van opvoedingsvraagstukken, van eenzaamheid, zingeving, armoede. Maar ook om vraagstukken die ‘het samenleven’ aangaan. Om diversiteit. Buurten waar bewoners met de ruggen naar elkaar staan, het verenigingsleven wankelt, of waar het juist sterk genoeg is om de kwetsbare bewoners in een buurt te ondersteunen. Allemaal zaken die ook direct de gezondheid van burgers raken en beïnvloeden, maar ook gewoon betekenis in zichzelf hebben.

Sociaal werk en sociaal werkers hebben bij uitstek de kennis en kunde om een bijdrage te leveren in het voorkomen van heel veel levensdomeinbrede kwesties, juist ook omdat ze als geen ander vanuit het perspectief van bewoners, vanuit ‘de leefwereld’ van mensen kunnen kijken. Het gaat dan om het bijdragen aan de kwaliteit van leven door ondersteunen, activeren, empoweren en (opnieuw) inbedden (inclusie). Het gaat ook om het denken en handelen vanuit een basiswaarde die in sociaal werk is verankerd: sociale rechtvaardigheid.

Sociaal werk is niet vrijblijvend
Het besef dat we opleiden voor een professie die ‘moreel geladen’ is probeer ik altijd te benadrukken. En dat is niet vrijblijvend. Sociaal werkers en de opleidingen worden in hun praktijk geconfronteerd met beleid dat regelmatig niet spoort met het professionele ethos. Soms is het gewoon beter om een gezin de ruimte te geven om wat extra’s bij te verdienen dan om direct de afdeling fraudebestrijding van de gemeente in te schakelen. Creatief schakelen tussen rechtmatigheid enerzijds en de noden in de overstijgende werkelijkheid van het alledaagse leven - zonder te vervallen in willekeur - anderzijds: handelen en betekenisvol kunnen zijn in dit soort taaie praktijken vergt heel veel ambachtelijkheid en vakmanschap.’

 

Ard Sprinkhuijzen, associate lector Maatschappelijk Werk
De Gezonde Samenleving gaat óók om een basiswaarde die in sociaal werk is verankerd: sociale rechtvaardigheid.
Ard Sprinkhuijzen, associate lector Maatschappelijk Werk

Samen werken aan beroepsvorming
Door de stevige en jarenlange inbedding in de regio Haarlem en Alkmaar zijn er nauwe en inspirerende relaties opgebouwd tussen het lectoraat, gemeenten, maatschappelijke organisaties en de opleidingen. We bouwen aan een regionale kennisinfrastructuur (www.kennisplatformsdnh.nl), Daarin werken we nauw samen met de huidige en toekomstige professionals en met organisaties in de zorg, welzijn, de zorg voor de jeugd, met gemeenten, maar bijvoorbeeld ook met de ROC’s. Mijn droom is om daarbij de brug te slaan tussen onderwijs en werkveld door veel steviger dan voorheen de onderwijsorganisatie en het werkveld samen op te laten trekken. Bijvoorbeeld door met docenten, studenten en professionals meerdere jaren achtereen gezamenlijk een programma op te bouwen over laaggeletterdheid, inclusie en armoede en zo tegelijkertijd te werken aan ‘goede professionals’ én iets aan urgente maatschappelijke kwesties te doen.

Op dit moment werken we samen met de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en onze Werkplaats Noord Holland, samen met het onderwijs, concreet aan zo’n meerjarig project in Poelenburg in Zaandam. Dat gaat niet snel, maar dat hoeft ook niet. Ik houd altijd iedereen voor dat het ook gaat om volharding, om ambitieuze traagheid. Sociaal werk gaat nu eenmaal niet om snelle successen, maar om het gestaag blijven werken aan maatschappelijke waarde, zéker voor degenen die uit de boot dreigen te vallen.’

Bruggen slaan
Ik zou graag aan Pieter van der Hoeven, fellow bij het lectoraat Governance, Finance en Accountancy, willen vragen of hij het stokje van deze blog-estafette over wil nemen. Pieter probeert bij voortduring de brug te slaan tussen het Domein Business, Finance & Law en het sociaal domein. Bijvoorbeeld als het gaat over slimme samenwerking tussen sturing en bekostiging van de zorg enerzijds en de inhoudelijke uitdagingen in de transformaties in het sociaal domein. Pieter: hoe vul jij de Gezonde Samenleving in?

De Gezonde Samenleving

De Gezonde Samenleving is één van de profilerende thema's van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Reacties (0)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.