Haarlem,
03
juli
2017
|
08:00
Europe/Amsterdam

Nationaal congres GGZ-verpleegkunde: weg met die schutting!

Inholland-onderzoekers dragen met expertise bij aan landelijk evenement

V.l.n.r.+-+lector+en+bijzonder+hoogleraar+Berno+van+Meijel%2C+senior-onderzoeker+Wim+Houtjes%2C+lector+Robbert+Gobbens%2C+Richard+Vijverberg+%28promovendus+lectoraat+GGZ-verpleegkunde%29%2C+Diana+Polhuis+%28voormalig+onderzoeker+bij+hetzelfde+lectoraat%29%2C+Barbara+Stringer+%28senior-onderzoeker+lectoraat%29%2C+Denise+Hack+%28voormalig+onderzoeker+lectoraat%29

Het is een even veelvoorkomend als ongewenst fenomeen: professionals in de geestelijke gezondheidszorg die uitdagende gevallen afschuiven op collega’s of andere instellingen, bijvoorbeeld omdat ze de nodige kennis missen. Dat terwijl juist kwetsbare patiënten met ingewikkelde problemen of moeilijk gedrag baat hebben bij goede zorg. Dat probleem én de oplossingen kwamen vorige week aan bod tijdens het Nationaal congres GGZ-verpleegkunde. Onderzoekers van het lectoraat GGZ-verpleegkunde van Inholland leverden een belangrijke bijdrage aan de dag.

Het congres met de titel ‘Over de schutting: van handelingsverlegenheid naar verpleegkundige verantwoordelijkheid’ op 28 juni werd georganiseerd door beroepsvereniging V&VN en Stichting Sympopna. Inholland-lector Berno van Meijel (GGZ-verpleegkunde) was voorzitter van de programmacommissie. Sprekers gingen in op 'over de schutting-gedrag' in de ggz, verstandelijk gehandicaptenzorg en ouderenzorg. Bezoekers diepten daarnaast hun vak uit met een keur aan workshops.

Gastspreker Marie-Louise van der Kruis, bestuurslid van beroepsvereniging V&VN, vond de congrestitel erg actueel voor het hele werkveld. “Verpleegkundigen krijgen het voor hun kiezen, nu er fundamentele veranderingen op ons afkomen. We gaan van gestandaardiseerde naar gepersonaliseerde zorg, liefst thuis of in de wijk. We zoeken naar de beste invulling daarvan in een opkomende netwerkmaatschappij. Verpleegkundigen spelen daarbij een belangrijke rol, zij staan midden in die maatschappij.”

Focus op kwetsbaarheid
Van der Kruis stelde dat de veranderende zorg vraagt dat deze over grenzen plaatsvindt en dat beroepen en instellingen met elkaar overleggen. De boodschap was duidelijk: er is geen plek meer voor schuttingen. Na haar kwamen Bauke Koekkoek, lector Sociale en Methodische Aspecten van Psychiatrische Zorg (HAN), Yolande Voskes (onderzoeker Metamedica VUmc), Bert Stavenuiter (directeur Ypsilon) en Andries Baart aan het woord. De laatste, bijzonder hoogleraar Presentie en Zorg bij North-West University in Zuid-Afrika, hield een gloedvol betoog voor herwaardering en erkenning van het begrip kwetsbaarheid. Hoewel er veel aandacht is voor zelfredzaamheid, mag die de 'kwetsbare werkelijkheid' niet uitvlakken, betoogde Baart. 

“De presentatie van Andries Baart sprak me enorm aan, ik zat op het puntje van mijn stoel”, zegt lector Van Meijel. “Als zorgprofessionals moeten we voorkomen dat de ideologie van empowerment en zelfmanagement te ver afstaat van de ervaren werkelijkheid van de kwetsbare patiënt en zo zijn doel voorbijschiet. Het is maatwerk.”

Workshop over onbegrepen gedrag
Het congres was aanleiding voor een bescheiden reünie van voormalige en huidige Inholland-onderzoekers van het Kenniscentrum De Gezonde Samenleving, in het bijzonder van het lectoraat GGZ-verpleegkunde. Verschillende van hen verzorgden workshops. Senior-onderzoeker Wim Houtjes en lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen) gingen in hun workshop in op zorg aan ouderen die probleem- of onbegrepen gedrag vertonen. Denk daarbij aan weigeren van behandeling, pesten en (non-)verbale agressie. Gobbens en Houtjes daagden de deelnemers uit om stelling te nemen. Zorgt onbegrepen gedrag voor minder werkplezier? Is er bij verpleegkundigen te weinig deskundigheid om er goed mee om te gaan? Uit de gesprekken bleek dat de meningen uiteenlopen. Waar de een lastig gedrag ervaart als een ‘leuke puzzel’, benadrukt een ander vooral het demotiverende effect ervan – zeker na een lange dienst. Volgens de workshopleiders ligt de oplossing in een methodische aanpak: analyseer oorzaak, aard en effect van het gedrag, onderneem passende actie en meet ten slotte het resultaat.

Berno van Meijel, lector en bijzonder hoogleraar GGZ-verpleegkunde
Niet alle antwoorden hoeven zelf bedacht te worden. Juist in gezamenlijkheid lukt het om goede zorg te bieden.
Berno van Meijel, lector en bijzonder hoogleraar GGZ-verpleegkunde

Goede samenwerking bij behandeling
Terugblikkend op het congres zegt lector Van Meijel: “Interprofessioneel leren en werken is essentieel binnen de ggz, waar we vaak geconfronteerd worden met complexe uitdagingen. Alleen via goede samenwerking met andere professionals, en met de patiënt en diens naasten, kunnen we de beste antwoorden bieden.” Als voorbeeld neemt hij de situatie van een psychiatrische patiënt die ook ernstige lichamelijke aandoeningen heeft. “Dan komen er snel veel professionals in beeld met uiteenlopende expertises. Zij moeten hun behandelingen goed coördineren en afstemmen op de wensen en mogelijkheden van de patiënt.” Ggz-verpleegkundigen kunnen daar als care manager een wezenlijke bijdrage aan leveren, zegt hij. “Nu vinden ze nog weleens dat lichamelijke aandoeningen niet tot hun takenpakket behoren, waardoor de aandacht daarvoor onder de maat blijft.”

Taak voor het onderwijs
Een verandering van denken moet al tijdens de opleiding plaatsvinden, stelt Van Meijel: “Het is heel belangrijk dat toekomstige verpleegkundigen integrale verantwoordelijkheid voor de patiënt dragen. Of alledaagser gezegd: dat wat voor de patiënt en zijn naasten van belang is, ook van belang is voor de verpleegkundige. Er is dus niets op voorhand uitgesloten van verpleegkundige zorg. Niet alle antwoorden hoeven zelf bedacht te worden. Juist in gezamenlijkheid lukt het om goede zorg te bieden.”

De Gezonde Samenleving

Onze onderzoekers dragen bij aan De Gezonde Samenleving, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Reacties (0)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.