Amsterdam,
16
juni
2017
|
10:15
Europe/Amsterdam

Oplossingsgerichte aanpak van obesitas

‘Obesitas gaat niet over kilo’s, maar over kwaliteit van leven’

Hoe kun je tieners met obesitas op een positieve manier stimuleren hun leefstijl te veranderen? Deze vraag stond op donderdag 8 juni centraal tijdens het kennisatelier Oplossingsgerichte aanpak van obesitas bij Hogeschool Inholland. Pauline Naber, lector Leefwerelden van Jeugd: "De aanpak van obesitas bestaat niet alleen uit dieetlijstjes en voeding, maar vooral uit opvoeding en helpen veranderen van leefgewoonten."

Van obesitas is sprake bij een BMI van meer dan 30: gewicht gedeeld door lengte in het kwadraat. Het aantal kinderen en jongeren met overgewicht - of erger: obesitas – stijgt in westerse landen, ook in Nederland. En dat is niet alleen een medisch, maar vooral ook een sociaal en maatschappelijk probleem. Jeugd met overgewicht heeft veelal een lagere sociaaleconomische status en niet-westerse migrantenachtergrond. Als gevolg van hun overgewicht worden ze significant meer gepest en gestigmatiseerd, hun kwaliteit van leven – gelukkig voelen, contact met leeftijdgenoten, fysiek bewegen - is vaak slecht.

Pauline Naber, lector Leefwerelden van Jeugd
"De aanpak van obesitas bestaat niet alleen uit dieetlijstjes en voeding, maar vooral uit opvoeding en helpen veranderen van leefgewoonten."
Pauline Naber, lector Leefwerelden van Jeugd

Niet gek dus dat één van de kinderartsen uit het Slotervaart ziekenhuis die in de omgeving het aantal kinderen met obesitas zag toenemen, in 2015 aanklopte bij Pauline Naber. Naber is sinds 2003 lector Leefwerelden van Jeugd bij de onderzoeksgroep Welzijn & Empowerment van Hogeschool Inholland. Of zij als pedagoog eens wilde kijken naar de methode die ontwikkeld was voor kinderen en jongeren met obesitas: de oplossingsgerichte behandelmethode OOGST. Een positieve en motiverende aanpak, gericht op het veranderen van leefstijl, aangepast op ieders tempo en leefsituatie.

Naber: "Obesitas was toen een relatief nieuw onderwerp voor ons. Maar al snel leerde ik dat de aanpak van obesitas niet uit dieetlijstjes en voeding bestaat, maar uit opvoeding en helpen veranderen van leefgewoonten. Niet alleen die van het kind, maar ook van de ouders. Obesitas is een zogenoemd “gestapeld” probleem, waar geen eenduidige oplossing voor is en waarin de omgeving een grote rol speelt. Vaak gaat het samen met armoede en problemen in een gezin, en is er geen sprake van onwil maar onmacht. Obesitas gaat niet over kilo’s maar over kwaliteit van leven."

Geen moraliserende vinger
Kinderarts Hans Budde over de oplossingsgerichte aanpak zoals hij die in het Slotervaart ziekenhuis toepaste: "Het multidisciplinaire team (een kinderarts, gezinscoach en diëtist) gebruikt in deze methodiek geen moraliserende vinger en dwingende gedragsvoorschriften, maar helpt kinderen om haalbare doelen te stellen en ondersteunt hen daarin. Alles op een positieve manier en gericht op stimuleren en passend bij de situatie en het tempo van de persoon in kwestie. Ook kleine stapjes zijn een stap." De OOGST-aanpak, ontwikkeld in Zweden en aangepast aan de Nederlandse situatie, is vanwege het multidisciplinaire karakter en het persoonlijke maatwerk behoorlijk tijds- en arbeidsintensief, maar leidt tot minder uitval en meer resultaat.

Pauline Naber presenteerde tijdens het kennisatelier ook het boek dat ze samen met studenten en docent-onderzoeker van de Hogeschool van Amsterdam Emran Riffi Acharki schreef, over de ervaringen van tieners en hun ouders met deze aanpak. Ze interviewden hiervoor 62 tieners en hun ouders. Naber: "De overgrote meerderheid heeft veranderstappen gezet, variërend van minder vet eten, meer bewegen tot ontbijten. De beste resultaten zijn geboekt bij oudere tieners, die inmiddels consequenties kunnen overzien." Sommige ouders vonden de aanpak te soft of te ‘talig’. Naber: "Het lijkt mij dan ook waardevol om met een groep studenten de aanpak visueel te gaan ondersteunen, met pictogrammen of een instructiefilm bijvoorbeeld, waarmee de methode nog toegankelijker en op maat kan worden gemaakt voor iedereen."

Aanpak gezond gewicht
Niet alleen met OOGST in het bijzonder, maar vooral ook door de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht worden er inmiddels goede resultaten geboekt in de aanpak van obesitas: in Amsterdam is het aantal kinderen met overgewicht voor het eerst gedaald naar 19%. Naber: "OOGST en de Amsterdamse aanpak passen heel goed bij de visie van Inholland op De Gezonde Samenleving: hoe kun je als professional in zorg en welzijn (kwetsbare) gezinnen in hun kracht zetten en helpen hun kwaliteit van hun leven te vergroten, op een manier die bij hun situatie past. Ook de interprofessionele samenwerking tussen zorg- en welzijnsprofessionals sluit hier mooi bij aan. Ik zie mogelijkheden om opleiding-overstijgend nog meer met dit thema te doen, waardoor onze studenten al tijdens de opleidingen leren van de kennis en kunde van andere disciplines. ‘Leefstijl’ gaat immers over het dagelijks leven van mensen. Ook hoop ik dat het een onderwerp van de onderzoeksagenda zal blijven, bijvoorbeeld om te onderzoeken hoe het met de groep die we hebben geïnterviewd over vijf jaar gaat."

De Gezonde Samenleving

Mede door dit kennisatelier dragen wij bij aan De Gezonde Samenleving, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Reacties 1 - 1 (1)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.
Petra
16
June
2017
Prachtig project Pauline!